Οινοπεριπέτειες: Wachau

ταξιδεύει: ο Δημήτρης Σολομωνίδης, οινοδημοσιογράφος (MBA)
φωτογραφίες: Λισιμάρα Σεγκαντίνι

Οι οινικοί θησαυροί της Αυστρίας είναι πολλοί και με μακρόχρονη ιστορία. Ένας απ΄ αυτούς είναι και το Wachaou, στη νότια πλευρά της χώρας, η ιστορία του οποίου ξεκινάει το 1.137 μ.Χ.

Το Wachau αποτελεί ένα τοπίο υψηλής οπτικής απόλαυσης. Mια πανέμορφη εικόνα που συγκεντρώνει μέσα της σπίτια, πανδοχεία ρυθμού μπαρόκ, καταπράσινες εύφορες κοιλάδες, οινοτόπια και έναν πολύ επιβλητικό Δούναβη. Η μοναδικότητα αυτής της περιοχής που απλώνεται ανάμεσα στην πόλη Melk και Krems δεν θα μπορούσε παρά να προστεθεί το 2000 στα μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO, τόσο λόγω της αρχιτεκτονικής, όσο και της φυσικής ομορφιάς της.

Κατά την διαμονή μας στο Wachau, είχαμε την ευκαιρία να επισκεφθούμε πανέμορφα μεσαιωνικά κάστρα, μουσεία πολιτισμού, να περιηγηθούμε στα πανέμορφα δάση της κάτω Αυστρίας, καθώς και να ακολουθήσουμε μέρος της πιο φημισμένης ποδηλατικής διαδρομής. Μια διαδρομή 1200 χιλιομέτρων κατά μήκος του Δούναβη, η οποία ξεκινά από την πόλη Donaueschingen της Γερμανίας, διασχίζει όλη την Αυστρία και καταλήγει στην πρωτεύουσα της Ουγγαρίας.

Ως βάση περιήγησης επιλέξαμε να μείνουμε στο Hotel Schloss Durstein της ομώνυμης πόλης Durstein. Μια μικρή μαγευτική αλλά και σημαντική πόλη της Αυστρίας αφού εκεί πέρασε ένα μεγάλο χρονικό διάστημα της ζωής του ο γνωστός Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος. Εκεί βρίσκεται και το Freie Weingartner Wachau, ένα κτήμα που η διαδρομή του ξεκινάει το 1.137 μ.Χ. Σχεδόν δηλαδή μια χιλιετία πριν άνηκε στον Hudmar I. Στη διάρκεια του 16ου αιώνα πέρασε στην ιδιοκτησία του Δούκα Βαλτασάρ, ενώ στα τέλη του 17ου αιώνα απορροφήθηκε από τον Αυτοκράτορα Ιωσήφ ΙΙ. Σήμερα το Freie Weingartner Wachau αποτελεί μια συνιδιοκτησία 600 παραγωγών που διαχειρίζονται 4.200 στρέμματα και διαθέτουν τις ετικέτες τους κάτω από την ίδια επωνυμία.

Στο οινοποιείο των 600 ιδιοκτητών
Σε αυτήν την ξενάγηση μας συνόδευσε η Kerstin Klam, η master sommelier και διευθύντρια εξαγωγών του κτήματος. Περπατώντας ανάμεσα σε καλοσχηματισμένους αμπελώνες που αναπτύσσεται η αγαπημένη σε πολλούς ποικιλία Gruner Veltliner και σε υψόμετρο που ξεπερνούσε τα 2.500 πόδια, η Kerstin ανέλυε το μικροκλίμα της περιοχής και το continental χαρακτήρα της κοιλάδας. Συνδυάζει άψογα δυνατούς χειμώνες και «στεγνά» καλοκαίρια, λόγω της αντιπαλότητας που δημιουργούν οι παγωμένοι άνεμοι του Δούναβη και οι ανατολικοί ζεστοί άνεμοι της Πανονίας. Τα εδάφη της περιοχής, τα οποία γεωλογικά είναι τα αρχαιότερα στην Αυστρία αποτελούμενα από γρανιτομάζα, προσφέρουν ένα ενδιαφέρον και πλούσιο υπέδαφος προδίδοντας στο κρασί μεταλλική και τραγανή αίσθηση.

Μια ξαφνική βροχή μας αναγκάζει να τρέξουμε πίσω στο οινοποιείο και να κρυφτούμε για λίγο στο κελάρι του. Εκεί αντικρίζω ένα σημαντικό αριθμό από δρύινα βαρέλια των 1.000 λίτρων αλλά και μεγαλύτερων, στα οποία ωριμάζουν οι εξαιρετικές λευκές ποικιλίες τους, ανθεκτικές στο χρόνο για δεκαετίες.

Το κάθε βαρέλι έχει το οικόσημο του, που ανήκει σε καθέναν από τους 600 παραγωγούς και μερικά μας ταξιδεύουν πίσω στο χρόνο. Παρατηρώ τις ημερομηνίες πάνω στα βαρέλια 1992, 1981 μέχρι και 1917. Σε μερικά δεν μπορώ να διακρίνω χρονολογία και υποθέτω ότι ίσως ξεπερνούν τον ένα αιώνα. Τολμώ να παραδεχτώ το δέος που μου προκαλεί το κελάρι αυτό του μεσαιωνικού οινοποιείου. Προχωράμε στις στοές που σχηματίζονται δεξιά και αριστερά μας. Βλέπουμε κέρματα από την Αυστροουγγρική αυτοκρατορία, τα οποία σφήνωναν για γούρι δίπλα στα βαρέλια ως έθιμο. Απέναντι ένα τηλέφωνο της δεκαετίας του ‘40 έχει ενσωματωθεί με τον τοίχο που κάποτε το φιλοξενούσε. Σταματάμε σε μια δεξαμενή εν αποστρατεία, με μουσειακό πλέον χαρακτήρα, μια από τις λιγοστές που έχουν εναπομείνει.
Συνεχίζουμε στο «οινοφυλάκιο» του κτήματος στο οποίο φυλάσσονται λευκά κρασιά μέχρι και εξήντα χρόνων, ενώ ξεχωρίζει ένα λευκό Gruner Veltliner 40 ετών για να το δοκιμάσουμε αργότερα. Βέβαια κάτι τέτοιο για τα ελληνικά δεδομένα αποτελεί ιεροσυλία αφού έχουμε συνηθίσει να καταναλώνουμε λανθασμένα όλα τα ελληνικά λευκά με το που θα εμφιαλωθούν, αν είναι δυνατόν και την ίδια μέρα.

Τα λευκά, τα «σμαράγδια» και οι σαύρες της παλαίωσης
Μετά και από την ξενάγηση στο κελάρι καταλήγουμε στην αίθουσα γευσιγνωσίας για να δοκιμάσουμε όλη την γκάμα που προσφέρει το κτήμα. Οι ποικιλίες που καλλιεργούνται είναι (54% Gruner Veltliner, 16% Riesling, 8% Muller-Thurgau, 7% Neuburger. 2% Weissburgunder. 2% Chardonnay, 1% Fruhroter Veltliner, 1% Muskateller, 9% κόκκινες ποικιλίες από Zweigelt, St. Laurent και Pinot Noir).

Κατά τη διάρκεια του σερβιρίσματος η Kerstin μας εξηγεί ότι τα λευκά της περιοχής χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες: την Steinfeder, η οποία αποτελείται από χαμηλόβαθμα αρωματικά κρασιά, την Federspeil η οποία εκφράζει λευκά μεγαλύτερης έντασης και πολυπλοκότητας και η πολύ γνωστή κατηγορία Emerald, η οποία πήρε το όνομα της από την ομώνυμη πράσινη σαύρα του Wachau. Τέτοιες σαύρες θα διακρίνετε αρκετές γαντζωμένες στους πέτρινους τοίχους του κάστρου και αποτελούν ένδειξη για τα πολύπλοκα υψηλόβαθμα, με οξύτητα και τρομαχτικές δυνατότητες παλαίωσης κρασιά του κτήματος.

Πρώτα δοκιμάζουμε ένα φρέσκο Gruner Veltliner Steinfeder αλλά από ένα συγκεκριμένο αμπελοτεμάχιο (single vineyard), το οποίο έχει αποκτήσει πολύ καλή φήμη και ονομάζεται Hochrain. Ένα κρασί αρωματικό με καλή οξύτητα και ελάχιστα αντιληπτή επίγευση. Ένα λευκό που θα έλεγα ότι μπορεί να πλαισιώσει ένα καλοκαιρινό πάρτι.

Στη συνέχεια δοκιμάζουμε ένα λευκό της ίδια ποικιλίας αλλά κατηγορίας Federspiel και του αμπελοτεμαχίου του Loibenberg. Ένα ιδιαίτερο κρασί το οποίο χαρακτηρίζεται επίσης από αρώματα εσπεριδοειδών αλλά με καλύτερο σώμα και πιο ιδιαίτερη επίγευση. Ένα κρασί το οποίο επέλεξα προσωπικά ως πρώτο λευκό για το χριστουγεννιάτικο μου τραπέζι.
Τρία διαφορετικά Federspiel Riesling του 2006 ανοίχτηκαν αλλά αυτό που κέρδισε της εντυπώσεις ήταν αυτό με την διακριτική ονομασία «1000-EimerBerg», ένα εξευγενισμένο λευκό με έντονο άρωμα ροδάκινου, αρμονία και ένταση στην επίγευση του.

Με αγωνία περίμενα να δοκιμάσω τη σειρά Smaragd, που αποτελεί και την κορωνίδα του κτήματος. Τα αμπελοτεμάχια που επιλέξαμε ήταν το Singerriedel, Achleiten, Kellerber και Loibenberg για τις ποικιλίες Riesling και Grunerveltliner. Αυτό που ξεχώρισα ανάμεσα σε καταπληκτικά, εξαίρετα λευκά με ένα χαρακτήρα που ανέδιδε έντονα την έννοια του terroir ήταν το Riesling Smaragd Loibenberg, το Gruner Veltliner Smaragd Achleiten και ένα αναπάντεχα εκπληκτικό Gruner Veltliner Spatlese Lichtenstainerin 1977 στη φιάλη των 700 ml και όχι στο κλασικό σημερινό των 750 ml. Σε διαφορετικές χρονικές περιόδους, οι επιλογές αυτές έχουν αποσπάσει βαθμολογία άνω των 90 βαθμών στην κλίμακα του Wine Spectator, Parker και Falstaff.